تاریخ چیست

array(26) { ["small_excerpt"]=> string(402) "کتاب «تاریخ چیست؟» در شش بخش اصلی و چند بخش فرعی تنظیم شده است. بخش‌های اصلی درواقع ۶ سخنرانی نویسنده با موضوع «تاریخ» است که در سال ۱۹۶۱ انجام شده اما خواندن آن‌ها امروز و بعد از بیش از ۶۰ سال، هنوز بسیار جذاب و پرنکته است." ["images"]=> array(1) { [0]=> array(24) { ["ID"]=> int(3107) ["id"]=> int(3107) ["title"]=> string(24) "تاریخ چیست - 02" ["filename"]=> string(33) "تاریخ-چیست-02-scaled.png" ["filesize"]=> int(1993035) ["url"]=> string(83) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-scaled.png" ["link"]=> string(42) "https://kharazmipub.ir/?attachment_id=3107" ["alt"]=> string(0) "" ["author"]=> string(1) "4" ["description"]=> string(0) "" ["caption"]=> string(0) "" ["name"]=> string(58) "%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-02" ["status"]=> string(7) "inherit" ["uploaded_to"]=> int(1964) ["date"]=> string(19) "2026-02-10 11:06:21" ["modified"]=> string(19) "2026-02-10 11:08:02" ["menu_order"]=> int(0) ["mime_type"]=> string(9) "image/png" ["type"]=> string(5) "image" ["subtype"]=> string(3) "png" ["icon"]=> string(59) "https://kharazmipub.ir/wp-includes/images/media/default.png" ["width"]=> int(1707) ["height"]=> int(2560) ["sizes"]=> array(30) { ["thumbnail"]=> string(84) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-150x150.png" ["thumbnail-width"]=> int(150) ["thumbnail-height"]=> int(150) ["medium"]=> string(84) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-200x300.png" ["medium-width"]=> int(200) ["medium-height"]=> int(300) ["medium_large"]=> string(85) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-768x1152.png" ["medium_large-width"]=> int(768) ["medium_large-height"]=> int(1152) ["large"]=> string(85) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-683x1024.png" ["large-width"]=> int(683) ["large-height"]=> int(1024) ["1536x1536"]=> string(86) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-1024x1536.png" ["1536x1536-width"]=> int(1024) ["1536x1536-height"]=> int(1536) ["2048x2048"]=> string(86) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-1365x2048.png" ["2048x2048-width"]=> int(1365) ["2048x2048-height"]=> int(2048) ["70x"]=> string(83) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-70x105.png" ["70x-width"]=> int(70) ["70x-height"]=> int(105) ["woocommerce_thumbnail"]=> string(91) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-scaled-300x300.png" ["woocommerce_thumbnail-width"]=> int(300) ["woocommerce_thumbnail-height"]=> int(300) ["woocommerce_single"]=> string(83) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-scaled.png" ["woocommerce_single-width"]=> int(600) ["woocommerce_single-height"]=> int(900) ["woocommerce_gallery_thumbnail"]=> string(91) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/تاریخ-چیست-02-scaled-100x100.png" ["woocommerce_gallery_thumbnail-width"]=> int(100) ["woocommerce_gallery_thumbnail-height"]=> int(100) } } } ["print_year"]=> string(4) "1349" ["page_count"]=> string(3) "254" ["reprint_count"]=> string(1) "7" ["isbn"]=> string(30) "۹۷۸-۹۶۴-۴۸۷-۰۳۸-۷" ["awards"]=> bool(false) ["shop_link"]=> string(0) "" ["fidibo_book_link"]=> string(0) "" ["fidibo_audio_link"]=> string(0) "" ["taghche_book_link"]=> string(0) "" ["taghche_audio_link"]=> string(0) "" ["ketabrah_book_link"]=> string(0) "" ["ketabrah_audio_link"]=> string(0) "" ["about_text"]=> string(2423) "

کتاب تاریخ چیست؟ (what is history?)، مجموعه‌­ای از سخنرانی­‌های ادوارد هالت کار، (نویسنده، مورخ و دیپلمات انگلیسی) از ژانویه تا مارس ۱۹۶۱ (۱۳۴۰) در دانشگاه کمبریج است که خود نویسنده در همان سال اقدام به انتشار آن کرده و در سال ۱۳۴۹ توسط حسن کامشاد، مترجم نامدار، -که مدتی در دانشگاه کمبریج، شاگرد ادوارد هالت کار بود- زیر نظر نشر خوارزمی منتشر شد. این کتاب تقریباً دو بار ترجمه شده و حتی قرار بود دور بار نوشته شود. درباره ترجمه ماجرا این است که حسن کامشاد در سال ۱۳۷۱، تصمیم گرفت یک بازنگری روی متن ترجمه که به قول خودش در ایام جوانی به صورت شتاب­‌زده انجام داده بود و از آن دل خوشی نداشت، انجام دهد که این کار در نهایت به اصلاح و تغییر و اضافه شدن بخش­‌هایی به متن انجامید. در مورد نویسنده هم می­‌دانیم که آقای «کار» بنا داشت بخش­‌هایی را به این کتاب که تا سال‌­ها در میان علاقه‌­مندان به تاریخ مناقشه‌­برانگیز بود، اضافه کند و حتی قرار بود بخش­‌هایی از ویرایش اول کتاب را بازنویسی و کامل کند. برای این کار او برخی از مواد و متن­های این نوشتار را آماده و دسته­‌بندی کرده بود و کلیدواژه­‌هایی برای عنوان فصل­‌های بعدی کتاب نوشته بود اما تقدیر به او امان نداد و در نهایت وقتی در ۱۹۸۲ (۱۳۶۱) درگذشت، فقط پیشگفتار ویرایش جدیدش را نوشته بود. به هر حال بعدا دوست و همکار او، مورخی به نام «آر.دبلیو.دیویس» از میان پیش­نویس­‌ها و اوراق به جا مانده از هالت کار، بخشی به کتاب اضافه کرد که در نسخه‌­ی فارسی، «از پرونده‌­های ئی ایچ کار» ترجمه شده است.

" ["other_authors_review"]=> array(4) { [0]=> array(4) { ["img"]=> string(114) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/zur_sache_20181107_evans_richard_j_c_dumbletons_photography.webp" ["name"]=> string(31) "ریچارد جی. ایوانز" ["about"]=> string(42) "مورخ برجسته بریتانیایی" ["review"]=> string(138) "«در دهه‌ی ۱۹۶۰، کتاب تاریخ چیست؟ باعث انقلابی در تاریخ‌نگاری بریتانیا شد.»" } [1]=> array(4) { ["img"]=> string(68) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/Gyorgy-Lukacs.webp" ["name"]=> string(21) "گئورگ لوکاچ" ["about"]=> string(40) "نظریه‌پرداز مارکسیست" ["review"]=> string(241) "کتاب «تاریخ چیست؟» اثر کار، اثری پیشگام است که باورهای سنتی درباره تاریخ عینی را به چالش کشید و نقش مورخ را در تفسیر گذشته برجسته کرد." } [2]=> array(4) { ["img"]=> string(103) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/Hugh-Redwald-Trevor-Roper-Baron-Dacre-of-Glanton.webp" ["name"]=> string(24) "هیو ترور-روپر" ["about"]=> string(30) "مورخ بریتانیایی " ["review"]=> string(185) "در نقدهایش به فلسفه تاریخ کار: مورخی که مطالعه «آنچه ممکن بود اتفاق بیفتد» را رد می‌کند، مورخ بدی است." } [3]=> array(4) { ["img"]=> string(69) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/elton_geoffrey.webp" ["name"]=> string(19) "جفری التون" ["about"]=> string(29) "مورخ بریتانیایی" ["review"]=> string(286) "او در کتاب «عمل تاریخ» (۱۹۶۷)، دیدگاه کار را نسبت به تمایز بین «حقایق تاریخی» و «حقایق گذشته» به‌شدت نقد کرد و آن را نشانه «نگرش متکبرانه» نسبت به گذشته دانست." } } ["readable_slice"]=> string(1202) "

«واقعیات در حقیقت ابدا بسان ماهی روی پیشخوان ماهی‌­فروش نیستند. بلکه همچون ماهیان شناور در اقیانوسی بی‌کران و اغلب دور از دسترسند. آنچه مورخ صید می­‌کند تا حدی منوط به بخت و تصادف و بیشتر مربوط به آن است که کدام قسمت اقیانوس را برای ماهیگیری برمی‌­گزیند و چه وسایلی در صید به کار می­‌برد. بدیهی است این دو عامل بستگی دارد به نوع ماهی‌­ای که می­‌خواهد صید کند. مورخ بیش و کم واقعیاتی را به دست می­‌آورد که در پی آن است. تاریخ یعنی تفسیر. در واقع اگر گفته­‌ی سر جورج کلارک را سر و ته کنیم و تاریخ را «هسته‌­ی سفت درونی تفسیرها در احاطه­‌ی گوشت برونی امور واقع قابل بحث» بخوانیم، این هم بی­‌شک یک‌­جانبه و گمراه‌­کننده است. اما مسلما نه بیشتر از گفته­‌ی اصلی.»

" ["book_sample_pdf"]=> string(153) "https://kharazmi-pub.ir/wp-content/uploads/2025/05/تاریخ_چیست_از_ادوارد_هلت_کار_ترجمه_حسن_کامشاد-2-10_compressed.pdf" ["audio_slices"]=> array(1) { [0]=> array(3) { ["img"]=> bool(false) ["description"]=> string(48) "بریده صوتی به زبان انگلیسی" ["link"]=> string(74) "https://kharazmipub.ir/wp-content/uploads/2025/06/What_Is_History__out.mp3" } } ["author"]=> array(1) { [0]=> object(WP_Post)#5810 (24) { ["ID"]=> int(2511) ["post_author"]=> string(1) "3" ["post_date"]=> string(19) "2025-06-02 12:33:00" ["post_date_gmt"]=> string(19) "2025-06-02 09:03:00" ["post_content"]=> string(5284) "

زندگينامه ادوارد هالت كار

ادوارد هالت كار يا به طور خلاصه ئي.اچ.كار، مورخ، ديپلمات و نظريه‌پرداز انگليسي در ژوئن ۱۸۹۲ در لندن به دنيا آمد. تحصيلاتش را در رشته ادبيات و تاريخ كلاسيك در كمبريج به پايان رساند. در سال ۱۹۱۶ به وزارت خارجه­‌ی بريتانيا پیوست و سه سال بعد به‌عنوان عضو هیئت نمایندگی در کنفرانس صلح پاریس (۱۹۱۹) حضور پیدا کرد. فعالیت در وزارت خارجه را تا ۲۰ سال بعد ادامه داد. او مدتي به عنوان ديپلمات در روسيه فعالیت كرد كه ماحصل آن آشنایی بیشتر با تاريخ و ناموران روسيه و تحقیق و پژوهش روی تاریخ روسیه بود. بخشي از آثار ماندگار او درباره روسیه نیز مربوط به همين دوره است؛ آثاری مانند داستايفسكي، تبعيدي‌هاي رمانتيك، ميخائيل بوكانين و ... او بعد از پايان دوران فعالیت ديپلماتيك خود، استاد سیاست بین‌­الملل دانشگاه ویلز شد و سپس در سال­‌های جنگ جهانی دوم، به عنوان معاون سردبير روزنامه تايمز فعالیت کرد و در آنجا برای اتحاد با شوروی و نظام‌های سوسیالیستی پساجنگ، مقاله‌های تأثیرگذاری نوشت. از ۱۹۴۷ او همه فعالیت‌­هایش را کنار گذاشت و مشغول نوشتن کتاب بزرگ خود، تاریخ روسیه شوروی شد. نگارش این کتاب که در مجموع ۶۰۰۰ صفحه می‌­شد، حدود ۳۰ سال طول کشید و در خلال سال­‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۸، در چهارده جلد منتشر شد. اين چهره اثرگذار تاريخ و تاريخ‌نويسي دنيا، سرانجام در سال ۱۹۸۲، در حالی که مشغول نوشتن ویرایش دوم کتاب تاریخ چیست؟ بود، در نود سالگی درگذشت.

درباره ادوارد هالت كار

ادوارد هالت کار در سطح بین‌المللی به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین مورخان و نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل شناخته می‌شود. او معتقد بود تاریخ، همواره با تفسیر همراه است و «واقعیت‌ تاریخی» امری مطلق نیست؛ بلکه مورخ با انتخاب منابع و تفسیر آن‌ها، روایت تاریخ را می‌سازد. او همچنین از نخستین مدافعان «واقع‌گرایی کلاسیک» در روابط بین‌الملل بود و نشان داد که اخلاق و قدرت در سیاست خارجی قابل تفکیک نیستند؛ بلکه هر دو باید در کنار هم بررسی شوند. هالت کار عمدتا به خاطر سه اثر خود شناخته می­‌شود: «بحران بیست‌ساله»، «تاریخ روسیه شوروی» (۱۴ جلد) و کتاب «تاریخ چیست؟». بحران بیست‌ساله، از نخستین متون واقع‌گرای کلاسیک (Classical Realism)  است و همچنان در دوره‌های دانشگاهی سراسر جهان به‌عنوان منبع اصلی تدریس می‌شود. مجموعه­‌ی «تاریخ روسیه شوروی» (A History of Soviet Russia) بر پایه بررسی مستند و دقیق اسناد نوشته و بعدها پایه‌گذار مطالعات مدرن در حوزه­‌ی تاریخ روسیه و شوروی شد و مورد ستایش مورخان بزرگ قرار گرفت. در کتاب تاریخ چیست؟ نیز، هالت­ کار نقد صریحِ ایده‌­ی «تجربی‌گرایی محض» را مطرح کرد و نشان داد که تاریخ‌نگار نه فقط گزارش‌گر «واقعیت»، بلکه عامل فعال در شکل‌دهی روایت تاریخی است.

همین سه رکن ـ نظریه روابط بین‌الملل، تاریخ‌نگاری شوروی و فلسفه تاریخ باعث شده‌اند که آثار کار در دانشگاه‌های معتبر و میان دانشجویان رشته‌های تاریخ و مطالعات بین‌الملل به‌طور گسترده تدریس و مورد ارجاع قرار گیرد. بسیاری او را پل ارتباطی میان تاریخ‌نگاری علمی و نظریه‌های فلسفی تاریخ می‌دانند و کتاب «تاریخ چیست؟» را یکی از متون پایه در درس‌های فلسفه تاریخ برمی‌شمارند.

" ["post_title"]=> string(28) "ادوارد هالت كار" ["post_excerpt"]=> string(0) "" ["post_status"]=> string(7) "publish" ["comment_status"]=> string(6) "closed" ["ping_status"]=> string(6) "closed" ["post_password"]=> string(0) "" ["post_name"]=> string(80) "%d8%a7%d8%af%d9%88%d8%a7%d8%b1%d8%af-%d9%87%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d9%83%d8%a7%d8%b1" ["to_ping"]=> string(0) "" ["pinged"]=> string(0) "" ["post_modified"]=> string(19) "2025-06-02 12:33:02" ["post_modified_gmt"]=> string(19) "2025-06-02 09:03:02" ["post_content_filtered"]=> string(0) "" ["post_parent"]=> int(0) ["guid"]=> string(56) "https://kharazmipub.ir/?post_type=originator&p=2511" ["menu_order"]=> int(0) ["post_type"]=> string(10) "originator" ["post_mime_type"]=> string(0) "" ["comment_count"]=> string(1) "0" ["filter"]=> string(3) "raw" } } ["translator"]=> array(1) { [0]=> object(WP_Post)#5739 (24) { ["ID"]=> int(1638) ["post_author"]=> string(1) "3" ["post_date"]=> string(19) "2025-05-06 07:44:07" ["post_date_gmt"]=> string(19) "2025-05-06 04:14:07" ["post_content"]=> string(5434) "

زندگينامه حسن کامشاد

حسن كامشاد، در سال ۱۳۰۴ در اصفهان به دنيا آمد. او در اصفهان در دبيرستان ادب که به كالج انگليسي‌ها شهرت داشت تحصیل کرد و کار ترجمه را از همان سنین آغاز نمود. او در این مدرسه با بزرگاني چون مصطفي رحيمي، ارحام صدر و شاهرخ مسكوب هم‌كلاسي بود. کامشاد با اتمام دوران مدرسه، به تهران آمده و تحصيلاتش را در رشته حقوق دانشگاه تهران ادامه داد و سال ۱۳۲۷ فارغ­‌التحصیل شد. بعد از آن به استخدام شرکت ملی نفت ایران درآمد و در شهرهای آبادان، اهواز و مسجدسلیمان کار و زندگی کرد. او علاوه بر نقش کارمندیش، معلم زبان انگليسي و فارسي ايراني‌ها و انگليسي‌هايي بود كه در شركت نفت كار مي‌كردند. در همين ايام و در مسجد سلیمان بود كه نخستين ترجمه‌ حرفه­ایش را انجام داد؛ «همشهری تام پين» نوشته «هوارد فاست». در ادامه و در جریان فعالیت‌های سیاسی، بعد از کودتای ۲۸ مرداد به انگلستان رفت. در انگلیس ابتدا برای تدریس زبان فارسی به کمبریج رفت و هم‌زمان در رشته­‌ی زبان و ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت. در نهایت دکترای خود را در این رشته از دانشگاه کمبریج دریافت کرد و در سال ۱۳۳۸ به ایران برگشت. سال ۱۳۴۲برای تدریس زبان فارسی به دانشگاه UCLA کالیفرنیا دعوت شد و بعد از دوره‌­ای یک ساله به ایران بازگشت. تا اینکه در نهایت در سال ۱۳۵۵ به عنوان نماینده­‌ی شرکت نفت در لندن مقیم شد. در سال‌های اقامت در انگلیس، او همواره مشغول تدریس و پژوهش دانشگاهی بود و در همایش‌ها و کنگره‌های بین‌المللی (نظیر کنگره‌­ی هزاره­‌ی فردوسی) حضور می­‌یافت و به معرفی ادبیات و فرهنگ فارسی می‌­پرداخت. حسن کامشاد خرداد ۱۴۰۴ در لندن درگذشت.

درباره­‌ی حسن کامشاد

حسن كامشاد، شخصيتي كه او را به عنوان استاد دانشگاه، مترجم و پژوهشگر حوزه­‌ی ادبيات فارسي مي‌شناسيم یکی از چهره‌های کلیدی در تحول و غنای ادبیات معاصر فارسی به شمار می‌رود. نقاط پررنگ کارنامه ادبی او به قرار زیرند:

۱. تالیف کتاب «پایه‌گذاران نثر جدید فارسی»

کامشاد با پژوهش و تألیف این کتاب ساختار و ویژگی‌های اساسی نثر معاصر را شناسایی و معرفی کرد. این اثر، مبنایی برای درک تحول زبانی و ادبی در سده­ی بیستم را فراهم آورد و به نسل‌های بعدی نویسندگان و محققان نشان داد که چگونه می‌توان بین اصالت زبانی و نوآوری ادبی تعادل برقرار کرد.

۲. ترجمه‌­ی کتاب «تاریخ چیست؟»

او با ترجمه­‌ی دقیق و هنرمندانه­‌ی آثار بنیادینی چون تاریخ چیست؟ (ادوارد هالت کار)، دنیای سوفی (یوستین گاردر) و تاریخ بی‌خردی (باربارا تاکمن)، ادبیات و اندیشه­‌ی غرب را در دسترس مخاطب فارسی‌زبان قرار داد. این ترجمه‌ها نه تنها به غنای واژگان فارسی افزود، بلکه خوانندگان ایرانی را با مسایل فلسفی، تاریخی و اجتماعی مطرح در جهان مدرن آشنا کرد .

۳. تدریس و آموزش دانشگاهی

تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه کمبریج و تهیه­‌ی جزوه‌­ی  «Modern Persian Prose Reader»  برای دانشجویان که بعدها توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شدـ از جمله اقدامات آموزشی او بود. این دوره‌ها و جزوات، سنگ‌بنای آموزش فارسی به دانشجویان خارجی شدند و به استحکام جایگاه علمی زبان فارسی در دانشگاه‌های معتبر دنیا کمک کردند.

" ["post_title"]=> string(19) "حسن کامشاد" ["post_excerpt"]=> string(0) "" ["post_status"]=> string(7) "publish" ["comment_status"]=> string(6) "closed" ["ping_status"]=> string(6) "closed" ["post_password"]=> string(0) "" ["post_name"]=> string(55) "%d8%ad%d8%b3%d9%86-%da%a9%d8%a7%d9%85%d8%b4%d8%a7%d8%af" ["to_ping"]=> string(0) "" ["pinged"]=> string(0) "" ["post_modified"]=> string(19) "2025-06-02 12:55:27" ["post_modified_gmt"]=> string(19) "2025-06-02 09:25:27" ["post_content_filtered"]=> string(0) "" ["post_parent"]=> int(0) ["guid"]=> string(57) "https://kharazmi-pub.ir/?post_type=originator&p=1638" ["menu_order"]=> int(0) ["post_type"]=> string(10) "originator" ["post_mime_type"]=> string(0) "" ["comment_count"]=> string(1) "0" ["filter"]=> string(3) "raw" } } ["authors_names"]=> string(158) "ادوارد هالت كار" ["translators_names"]=> string(124) "حسن کامشاد" ["authors_reviews"]=> array(1) { [0]=> array(1) { ["review"]=> string(539) "ادوارد هالت کار در مصاحبه‌ای با روزنامه‌ی Havard Crismon در سال ۱۹۶۴ درباره‌ی کتاب «تاریخ چیست؟» گفت: «وقتی این کتاب را منتشر کردم، صرفا به عنوان نوعی تفریح آن را نوشتم، نه به عنوان دفاعی جدی از جبرگرایی تاریخی. فقط احساس کردم که می‌خواهم درباره‌ی کاری که هنگام نوشتن تاریخ انجام می‌دهیم، تامل کنم.» " } } ["translators_reviews"]=> array(1) { [0]=> array(1) { ["review"]=> string(975) "«...اولین ترجمه جدی‌ام «تاریخ چیست؟» بود. ای. اچ. کار، نویسنده کتاب را می‌شناختم. در کیمبریج سر کلاس‌هايش رفته بودم. و از محضرش برخوردار شده بودم و از همانجا به فلسفه تاریخ علاقه‌مند شدم. به‌خصوص که می‌دیدم مورخان ما بیشتر شرح‌حال نویس‌اند. اینکه فلان پادشاه، پسر کی بود و پدر کی و این حرف‌ها. اصل اساسی، فلسفه تاریخ، در کارهایشان دیده نمی‌شد. پس، به فکر افتادم فلسفه تاریخ را برای خواننده‌ی فارسی زبان، به‌ویژه نسل جوان، دنبال کنم. در پی «تاریخ چیست؟» چند کتاب دیگر مثل «مورخ و تاریخ» و «استفاده و سوء استفاده از تاریخ» را ترجمه کردم...»" } } ["quotes"]=> array(6) { [0]=> array(2) { ["text"]=> string(298) "

امور واقع فقط موقعی لب به سخن می­‌گشایند که مورخ سراغ آن‌ها برود: اوست که تصمیم می‌­گیرد به کدام یک از امور واقع به چه ترتیب یا در چه مضمون، اجازه­‌ی صحبت بدهد.

" ["location"]=> string(44) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۳۷" } [1]=> array(2) { ["text"]=> string(289) "

پروفسور براکلاف: «تاریخی که ما می‌­خوانیم، گرچه متکی بر واقعیات است، اما به گفته­‌ی دقیق، به هیچ وجه امر واقع نیست، یک سلسله قضاوت­‌های پذیرفته شده است.»

" ["location"]=> string(44) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۴۰" } [2]=> array(2) { ["text"]=> string(425) "

مورخ و امور واقع تاریخ، لازم و ملزوم یکدیگرند. مورخ بدون واقعیاتش بی­‌ریشه و عبث است و امور واقع هم بدون مورخ خویش مرده و بی­‌معنایند… تاریخ کنش و واکنش مداوم مورخ و امور واقع نسبت به یکدیگر است و گفت و شنود بی­پایان حال و گذشته.

" ["location"]=> string(44) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۵۹" } [3]=> array(2) { ["text"]=> string(214) "

خودکشی تنها عملی است که فرد در آن آزادی کامل دارد. هر عمل دیگری به نحوی از انحا عضویت وی در جامعه را در بر می­‌گیرد.

" ["location"]=> string(44) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۶۱" } [4]=> array(2) { ["text"]=> string(238) "

مغز کسی که شست­‌و­شوی مغزی می­‌دهد خود ابتدا شست­‌و­شو شده است. مورخ پیش از آنکه شروع به نگارش تاریخ کند، خود محصول تاریخ است.

" ["location"]=> string(44) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۷۰" } [5]=> array(2) { ["text"]=> string(260) "

شکل بینی کلئوپاترا، حمله‌­ی نقرس بایزید، گزش میمونی که شاه الکساندر را کشت، مرگ لنین… این‌ها تصادف‌­هایی بود که مسیر تاریخ را عوض کرد.

" ["location"]=> string(46) "كتاب تاريخ چيست، صفحه ۱۴۶" } } }

---