کسنوفون
نویسنده
کسنوفون را بیشتر مورخ و نویسنده میدانند. او در دوران جوانی شاگرد و مرید سقراط بود اما چندان از تفکرات فلسفی سقراط بهرهای نگرفت. اما در دوران سالخوردگی یاد او در ضمیرش زنده مانده و میخواست درباره استادش گزارشی موافق حقیقت بدهد.
درباره کسنوفون
زندگینامه کسنوفون
کسنوفون xenophone در حدود سال 430 ق م در یک خانواده اشرافی، در آتن (یونان) چشم به جهان گشود. او را بیشتر مورخ و نویسنده میدانند. گرچه او چند تجربه مهم نیز در جنگاوری دارد. کسنوفون در دوران جوانی شاگرد و مرید سقراط بود اما چندان از تفکرات فلسفی سقراط بهرهای نگرفت. هنگامی که کسنوفون از این فیلسوف بزرگ جدا شد تقریبا سی ساله بود و به رغم فقدان استعداد فلسفی چنان دلبستگی به سقراط داشت که حتی در دوران سالخوردگی یاد او در ضمیرش زنده مانده و میخواست درباره استادش گزارشی موافق حقیقت بدهد. او دو سال قبل از مرگ سقراط آتن را ترک نموده و به اردوگاه کورش کوچک، برادر اردشیر دوم هخامنشی پیوست و در سپاه او در چند جنگ به عنوان سربازی حرفهای شمشیر زد. اما عاقبت کوروش کوچک شکست خورده، کشته شد و کسنوفون و تعداد زیادی سرباز یونانی (که تعدادشان ۱۰ هزار نفر عنوان میشود) به سرکردگی کسنوفون به یونان برگشتند. معروفترین نوشتهی کسنوفون «آناباسیس»، درباره همین اتفاق است و ماجرای لشکرکشی کوروش کوچک و برگشت ده هزار سرباز یونانی تحت راهنمایی گزنفون به میهنشان را شرح میدهد. پس از بازگشت کسنوفون به یونان، او به دربار پادشاه اسپارت که دشمن آتن بود روی آورد و به همین دلیل از آتن تبعید شد. گفته میشود نوشتن کتاب خاطرات سقراطی و دیگر کتب کسنوفون درباره سقراط، به دلیل این بود که آتنیان او را بخشیده و دست از تبعیدش بردارند. کورشنامه (سیروپدیا یا تربیت کوروش)، ضیافت، خاطرات سقراطی و آپولوژی از نوشتههای معروف او هستند.
دربارهی کسنوفون
برای ما ایرانیان وجه تاریخنگاری کسنوفون بسیار پررنگتر از وجه جنگجو بودن و یا دانش آموختگیاش نزد سقراط است. زیرا ما ماجرای کوروش کوچک و برادرش اردشیر را از آناباسیس میشناسیم. اما نمیتوان از این واقعیت صرف نظر کرد که نقش سقراط در زندگی کسنفون بسیار تاثیرگذار بوده و او را در تمام عمر هرگز رها نکرده است. پس از محاکمه و محکومیت و مرگ سقراط در سال 399 ق م، شاگردانش در پی اعادهی حیثیت از استاد خود برآمدند و تلاش کردند که استاد خود را آنگونه که او را میشناختند به هموطنان خود بشناسانند. از بهترین نمونههای این نوع دفاعیهها «آپولوژی» از افلاطون است. کسنوفون نیز کتاب خاطرات سقراطی را نوشت اما چون در طی زندگی جنگجو بودنش از آتن اخراج شده بود، در بازههای زمانی متفاوت به امید آنکه از سوی آتن بخشیده شود کتاب خود را به رشته تحریر درآورد. اتفاقی که ظاهرا رخ داد و تاریخ مرگ او را در ۳۵۰ ق.م در آتن عنوان میکنند.
