علی قیصری
مترجم
علی قیصری را باید نه صرفاً یک مترجم یا مورخ، بلکه اندیشمندی چندوجهی دانست که در مرز میان فلسفه، تاریخ و جامعهشناسی حرکت میکند.
درباره علی قیصری
زندگینامه علی قیصری
دکتر علی قیصری (متولد ۱۳۳۳) مورخ، جامعهشناس و ایرانشناس برجسته است که بهعنوان استاد تاریخ در دانشگاه سن دیگو (University of San Diego) در ایالات متحده آمریکا فعالیت میکند. او تحصیلات خود را در رشته علوم سیاسی در دانشکده حقوق دانشگاه تهران آغاز کرد و سپس مدرک کارشناسی ارشد خود را در جامعهشناسی معرفت از دانشگاه اسکس انگلستان گرفت. در ادامه نیز، دکترای تاریخ خود را از کالج سنت آنتونی دانشگاه آکسفورد، تحت راهنمایی شادروان حمید عنایت، اخذ کرد.
زمینه پژوهشی قیصری عمدتاً بر جریانات فکری در دوره قاجار و مباحث نظری مربوط به تاریخ اندیشه در ایران متمرکز بوده است. او در دانشگاههای معتبری مانند دانشگاه براون، کالج سنت آنتونی دانشگاه آکسفورد و دانشگاه کالیفرنیا در ارواین بهعنوان استاد مهمان تدریس کرده است.
از جمله آثار مهم او میتوان به کتاب «روشنفکران ایران در قرن بیستم» اشاره کرد که توسط محمد دهقانی به فارسی ترجمه شده و چاپ سوم آن توسط انتشارات هرمس منتشر شده است. همچنین، او با همکاری شادروان حمید عنایت، ترجمه فارسی رساله مشهور امانوئل کانت با عنوان «بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق» را انجام داده است. کتاب «ماکس شلر و پدیدارشناسی» نیز از دیگر آثار اوست که شامل مجموعه مقالاتی درباره آرای ماکس شلر است و توسط انتشارات خوارزمی منتشر شده است.
قیصری همچنین مقالات متعددی به زبان انگلیسی در زمینه ایرانشناسی نوشته است که در «دانشنامه ایرانیکا» و نشریه انجمن بینالمللی ایرانشناسی منتشر شدهاند. او عضو هیئت دبیران مجموعه کتابهای ایرانشناسی در انتشارات بریل است و بهعنوان سردبیر نشریه بینالمللی ایرانشناسی نیز فعالیت کرده است.
دکتر علی قیصری همچنان به فعالیتهای علمی و پژوهشی خود ادامه میددد و علاوه بر تدریس تاریخ در دانشگاه سن دیگو (University of San Diego) در زمینههای تاریخ اندیشه ایران مدرن، فلسفه معاصر و نظریههای اجتماعی نیز تدریس و پژوهش میکند.
از دیگر آثار مهم او میتوان به کتاب «دموکراسی در ایران: تاریخ و جستجوی آزادی» اشاره کرد.
درباره علی قیصری
علی قیصری را باید نه صرفاً یک مترجم یا مورخ، بلکه اندیشمندی چندوجهی دانست که در مرز میان فلسفه، تاریخ و جامعهشناسی حرکت میکند. ویژگی اصلی کار فکری او در پیوندی است که میان تحلیل نظری و مطالعه تاریخی برقرار میسازد؛ رویکردی که هم در نوشتههای تئوریک او بهچشم میخورد و هم در ترجمههایی که از متون دشوار فلسفی و کلاسیک به فارسی انجام داده است. قیصری برخلاف مترجمانی که صرفاً به انتقال واژه میپردازند، در ترجمههای خود کوشیده است ساختار فکری نویسنده را با بافت فکری خواننده فارسی زبان آشتی دهد. او بهویژه در مواجهه با متفکرانی چون کانت و شلر، نه تنها در واژهگزینی دقیق است، بلکه وفاداری مفهومی و ساختاری را نیز حفظ میکند.
قیصری در آثارش همواره نگاهی بینرشتهای داشته و مفاهیم فلسفی را در بستر تاریخی آنها مینشاند. چه در تألیفات مستقلش همچون «روشنفکران ایران در قرن بیستم» و چه در کار ترجمه، از او چهرهای شکل گرفته است که به سنت فکری مدرن ایران وفادار است، اما در عین حال از دستاوردهای علوم انسانی در غرب نیز بهره میگیرد. او از جمله مترجمانی است که متن را تنها بهعنوان ابزاری برای انتقال دانش نمیبیند، بلکه آن را بهمثابه صحنهای برای بازاندیشی، گفتوگو و بازآفرینی معنا تلقی میکند. بههمین دلیل، آثار ترجمهشده توسط او، بهویژه در زمینه فلسفه اخلاق، پدیدارشناسی و نظریههای انسانگرایانه، از دقت، وضوح و انسجام بالایی برخوردارند.
در ترجمه کتاب «ماکس شلر و پدیدارشناسی»، نقش قیصری صرفاً به انتقال زبانی محدود نمیشود. او با گزینش مقالات، تنظیم ترتیب آنها، افزودن مقدمهای روشنگر و ارائه واژهنامه مفهومی، توانسته است اثری تولید کند که نه تنها به خواننده کمک میکند تا با افکار شلر آشنا شود، بلکه امکان ورود انتقادی و تأملمحور به سنت پدیدارشناسی اخلاقی را نیز فراهم میآورد. او نه از ترجمه مکانیکی که از ترجمه تألیفی دفاع میکند؛ نوعی بازسازی در زبان مقصد که به اصالت اندیشه وفادار میماند.
نکته مهم در کار قیصری، حفظ تعادل میان زبان دانشگاهی و زبان روشنفکرانه است. او مخاطب تخصصی را از نظر دور نمیدارد، اما همزمان متون را چنان روایت میکند که برای خواننده علاقهمند، اما غیرتخصصی نیز قابل دسترسی باشد. این نگاه چندسویه باعث شده تا آثارش، هم در محافل دانشگاهی و هم در میان اهل فرهنگ و اندیشه در ایران، خوانده و بحثبرانگیز شوند.
