بوقلمون صفتان
آنتون چخوف
نام مترجم ضیاءالله فروشانیدرباره کتاب
کتاب «بوقلمون صفتان» مجموعه ای از پنج داستان کوتاه اثر آنتون پاولوویچ چخوف، نویسنده و نمایشنامه نویس روس، است. این مجموعه شامل داستان های «کبریت سوئدی»، «گلهای دیر شکفته»، «نشان آنای مقدس با حمایل»، «حربا» و «بوقلمون صفتان» است؛ داستان هایی که بخش هایی از مسیر نویسندگی چخوف را از سال های آغازین فعالیت ادبی او تا دوره پختگی آثارش نشان می دهند.
ضیاءالله فروشانی در پیشگفتار کتاب، ضمن اشاره ای کوتاه به زندگی و آثار چخوف، توضیح می دهد که این مجموعه با هدف فراهم کردن امکان آشنایی خوانندگان فارسی زبان با بخشی از داستان های کوتاه این نویسنده تهیه شده است. مترجم پیش از انجام ترجمه، فیلم های ساخته شده بر اساس این پنج داستان را در انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی مشاهده کرده بود و همین آشنایی، زمینه ای برای ترجمه این آثار فراهم کرد.
نخستین داستان این مجموعه، «کبریت سوئدی»، در سال ۱۸۸۴ منتشر شد. این داستان از آثار دوره جوانی چخوف است که با استفاده از قالب داستان های جنایی، روایتی طنزآمیز و انتقادی ارائه می کند. چخوف در نامه ای به نیکولای لیکین، این اثر را تقلیدی تمسخرآمیز از داستان های جنایی معرفی کرده بود. ترجمه حاضر بر اساس متنی انجام شده که بعدها با اصلاحاتی جزئی در مجموعه آثار چخوف منتشر شده است.
«گلهای دیر شکفته» از دیگر داستان های این مجموعه است که نخستین بار در سال ۱۸۸۲ با امضای مستعار «آ. چخونته» منتشر شد. این داستان از آثار اولیه چخوف به شمار می رود و در آن می توان توجه نویسنده به احساسات انسانی، روابط عاطفی و موقعیت های دشوار زندگی شخصیت ها را مشاهده کرد. این داستان به نیکلای ایوانوویچ کوروبوف، پزشک و دوست دانشگاهی چخوف، تقدیم شده بود.
داستان «نشان آنای مقدس با حمایل» در سال ۱۸۹۵ نوشته شد و پس از بازنگری در سال ۱۹۰۱ در مجموعه آثار چخوف قرار گرفت. این اثر از جمله داستان هایی است که در آن چخوف به مسائل اجتماعی، جایگاه فرد در ساختارهای طبقاتی و تاثیر موقعیت اجتماعی بر رفتار انسان ها می پردازد. مترجم در این کتاب از نسخه بازنگری شده این داستان برای ترجمه استفاده کرده است.
«حربا» که نخستین بار در سال ۱۸۸۴ منتشر شد، یکی از داستان های شناخته شده چخوف در زمینه طنز اجتماعی است. این داستان با تمرکز بر رفتار فردی که در برابر قدرت و شرایط بیرونی موضع خود را تغییر می دهد، تصویری از فرصت طلبی و سازگاری ظاهری انسان با موقعیت های مختلف ارائه می کند. متن مورد استفاده در این ترجمه، نسخه منتشر شده در مجموعه داستان های رنگارنگ سال ۱۸۸۶ است.
آخرین داستان مجموعه، «بوقلمون صفتان»، که عنوان کتاب نیز از آن گرفته شده است، در سال ۱۸۸۳ منتشر شد و بعدها در مجموعه های مختلف آثار چخوف قرار گرفت. این داستان نیز مانند بسیاری از آثار کوتاه نویسنده، به بررسی رفتارهای انسانی و فاصله میان ظاهر اجتماعی افراد و ویژگی های واقعی آنان می پردازد.
انتخاب این پنج داستان در کنار یکدیگر، تصویری از تحول تدریجی سبک داستان نویسی چخوف ارائه می دهد؛ از داستان های کوتاه طنزآمیز و انتقادی سال های نخست فعالیت ادبی او تا آثاری که توجه بیشتری به مسائل اجتماعی و پیچیدگی های روانی شخصیت ها دارند. این مجموعه نشان دهنده شیوه ای از داستان نویسی است که در آن موضوعات روزمره، بهانه ای برای بررسی رفتار انسان و روابط اجتماعی قرار می گیرند.
ترجمه «بوقلمون صفتان» با ترجمه ضیاءالله فروشانی بر پایه متن های اصلی روسی و با توجه به نسخه های مختلف انتشار هر داستان انجام شده است. توضیحات مترجم درباره تاریخچه انتشار آثار و جایگاه آنها در مجموعه نوشته های چخوف، در کنار متن داستان ها، زمینه ای برای شناخت بهتر این مجموعه و آشنایی دقیق تر خواننده فارسی زبان با آثار یکی از مهم ترین نویسندگان داستان کوتاه جهان فراهم می کند.
آنتون چخوف
نویسندگانزندگی نامه آنتون چخوف
آنتون چخوف (Anton Pavlovich Chekhov) ، نویسنده و نمایشنامه نویس برجسته روس، در ۲۹ ژانویه ۱۸۶۰ در شهر تاگانروگ در جنوب روسیه متولد شد. او از مهم ترین چهره های ادبیات روسیه در اواخر قرن نوزدهم به شمار می رود و به ویژه به دلیل داستان های کوتاه و نمایشنامه های خود، جایگاهی مهم در تاریخ ادبیات جهان دارد. چخوف علاوه بر نویسندگی، پزشک نیز بود و تجربه های پزشکی و ارتباط نزدیک او با زندگی مردم عادی، تاثیر قابل توجهی بر نگاه انسانی و واقع گرایانه آثارش گذاشت.
چخوف پس از پایان دوره دبیرستان در تاگانروگ، در سال ۱۸۷۹ به مسکو رفت و در دانشکده پزشکی به تحصیل پرداخت. او در دوران دانشجویی، برای تامین هزینه های زندگی و تحصیل، نوشتن داستان های کوتاه و نوشته های طنزآمیز را آغاز کرد و آثار اولیه خود را با نام مستعار «آ. چخونته» منتشر می کرد. پس از فارغ التحصیلی در رشته پزشکی در سال ۱۸۸۴، مدتی به طبابت پرداخت، اما به تدریج بخش بیشتری از زمان خود را به نویسندگی اختصاص داد.
نخستین آثار چخوف بیشتر در قالب داستان های کوتاه طنزآمیز و اجتماعی نوشته شدند، اما با گذشت زمان، سبک او به سمت روایت هایی دقیق تر درباره زندگی انسان، روابط اجتماعی و پیچیدگی های روانی شخصیت ها حرکت کرد. او در داستان های خود معمولا از قهرمانان بزرگ و موقعیت های استثنایی فاصله می گیرد و زندگی انسان های معمولی، دغدغه های روزمره و تضادهای درونی آنان را موضوع اصلی روایت قرار می دهد.
یکی از رویدادهای مهم زندگی چخوف، سفر او به جزیره ساخالین در سال ۱۸۹۰ بود. این جزیره در آن زمان محل تبعید زندانیان حکومت تزاری بود. چخوف در این سفر، وضعیت زندانیان و ساکنان منطقه را بررسی کرد و حاصل مشاهدات خود را در کتاب «جزیره ساخالین» منتشر کرد؛ اثری که نشان دهنده توجه او به مسائل اجتماعی و شرایط زندگی طبقات محروم جامعه است.
چخوف در کنار داستان نویسی، نمایشنامه های مهمی نیز نوشت که از جمله آنها می توان به «مرغ دریایی»، «دایی وانیا»، «سه خواهر» و «باغ آلبالو» اشاره کرد. آثار نمایشی و داستانی او تاثیر گسترده ای بر ادبیات مدرن گذاشتند و شیوه او در پرداخت شخصیت، گفت و گو و نمایش جزئیات زندگی روزمره، مورد توجه بسیاری از نویسندگان و نمایشنامه نویسان پس از او قرار گرفت.
در سال های پایانی زندگی، بیماری سل وضعیت جسمی چخوف را دشوار کرد. او برای درمان به آلمان رفت و در ۱۵ ژوئیه ۱۹۰۴ در شهر بادن وایلر درگذشت. پیکر او بعدها به مسکو منتقل شد و در گورستان نوودویچی به خاک سپرده شد. با وجود عمر کوتاه، آثار چخوف همچنان از منابع مهم مطالعه در حوزه داستان کوتاه، نمایشنامه نویسی و ادبیات واقع گرایانه به شمار می روند.
درباره آنتون چخوف
آنتون چخوف نویسنده ای است که آثارش بر مشاهده دقیق زندگی انسان و پرهیز از قضاوت مستقیم درباره شخصیت ها استوار است. او در داستان های خود به جای ارائه پاسخ های قطعی، موقعیت هایی خلق می کند که خواننده را با پیچیدگی رفتار انسان و شرایط اجتماعی روبه رو می سازد. طنز ظریف، توجه به جزئیات، نگاه واقع گرایانه و تمرکز بر زندگی افراد عادی از ویژگی های اصلی آثار اوست.
داستان های مجموعه «بوقلمون صفتان» نمونه ای از مسیر تحول نویسندگی چخوف هستند. برخی از این داستان ها مانند «کبریت سوئدی»، «حربا» و «بوقلمون صفتان» به دوره نخست فعالیت ادبی او تعلق دارند و در آنها عناصر طنز و نقد اجتماعی برجسته است. در مقابل، داستان هایی مانند «گلهای دیر شکفته» و «نشان آنای مقدس با حمایل» نشان دهنده توجه بیشتر نویسنده به روابط انسانی، شرایط اجتماعی و مسائل روانی شخصیت ها هستند.
چخوف در آثار خود معمولا به زندگی روزمره مردم می پردازد و از خلال موقعیت های ساده، موضوعاتی مانند تفاوت طبقاتی، تاثیر قدرت و ثروت بر روابط انسانی، فرصت طلبی، تنهایی و دشواری انتخاب های فردی را بررسی می کند. همین توجه به تجربه های معمول انسان ها، سبب شده است داستان های او در فرهنگ ها و دوره های مختلف همچنان مورد توجه قرار گیرند.
مجموعه داستان های کوتاه چخوف، از جمله «بوقلمون صفتان»، بخشی از میراث ادبی نویسنده ای است که توانست امکانات داستان کوتاه را گسترش دهد و زندگی انسان معاصر را با زبانی ساده اما دقیق به تصویر بکشد.
جوایز آنتون چخوف
- جایزه پوشکین (Pushkin Prize)، سال ۱۸۸۸: این جایزه از سوی بخش زبان و ادبیات روسی آکادمی علوم روسیه به چخوف برای مجموعه داستان «در گرگ و میش» (In the Twilight) اهدا شد و یکی از نخستین تقدیرهای رسمی ادبی او به شمار می رود.
- انتخاب به عنوان عضو افتخاری بخش ادبی آکادمی علوم روسیه، سال ۱۸۹۹: چخوف به دلیل جایگاه ادبی خود به عنوان عضو افتخاری بخش ادبی آکادمی علوم روسیه انتخاب شد.
- نشان سنت استانیسلاو (Order of St. Stanislav)، سال ۱۸۹۹: این نشان رسمی به دلیل فعالیت های اجتماعی و آموزشی چخوف به او اعطا شد.
- جایزه گریبایدوف(Griboedov Prize): این جایزه از سوی انجمن نویسندگان نمایشنامه و آهنگسازان اپرا به نمایشنامه «سه خواهر» از آثار مهم نمایشی چخوف تعلق گرفت.
ضیاءالله فروشانی
مترجمینزندگی نامه ضیاءالله فروشانی
ضیاءالله فروشانی، مترجم ایرانی آثار ادبی روسی، از جمله مترجمانی است که در معرفی بخشی از ادبیات کلاسیک روسیه به خوانندگان فارسی زبان نقش داشته است. اطلاعات منتشر شده درباره زندگی شخصی و مسیر تحصیلی او محدود است، اما کارنامه ترجمه ای او نشان دهنده تمرکز وی بر ترجمه آثار داستانی نویسندگان روس و انتقال متون ادبی این حوزه به زبان فارسی است.
فروشانی در فعالیت ترجمه ای خود به سراغ آثار نویسندگانی از دوره های مختلف ادبیات روسیه رفته است. از جمله ترجمه های ثبت شده از او می توان به آثاری از آنتون چخوف، الکساندر پوشکین، میخائیل شولوخف و ماکسیم گورکی اشاره کرد. این آثار عمدتا در حوزه داستان کوتاه و ادبیات کلاسیک روسی قرار دارند و بخشی از جریان معرفی ادبیات روسیه به فارسی زبانان را شکل داده اند.
از ترجمه های شناخته شده ضیاءالله فروشانی، مجموعه داستان «بوقلمون صفتان» اثر آنتون پاولوویچ چخوف، «شب نشینی های دهکده نزدیک دیکانکا» اثر نیکلای گوگول، «گرداب» اثر میخائیل شولوخف و «واسا ژلزنوا و یاکوف باگامولوف» اثر ماکسیم گورکی اشاره کرد.
درباره زندگی نامه ضیاءالله فروشانی
ضیاءالله فروشانی در ترجمه آثار ادبی روسی، بیشتر بر آثاری تمرکز داشته است که از نظر تاریخی و ادبی جایگاه مهمی دارند. ترجمه آثار چخوف در مجموعه «بوقلمون صفتان» نشان دهنده توجه او به داستان کوتاه روسی و تلاش برای ارائه متونی از نویسندگان کلاسیک این حوزه به مخاطب فارسی زبان است.
فروشانی در مقدمه «بوقلمون صفتان» اشاره می کند که آشنایی او با این پنج داستان، پیش از ترجمه، از طریق مشاهده فیلم های ساخته شده بر اساس این آثار در انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی شکل گرفته است. همین آشنایی سبب شد تا برای ترجمه این داستان ها اقدام کند و امکان مطالعه آنها را برای خوانندگانی که با زبان روسی آشنایی ندارند فراهم آورد.
ترجمه های ضیاءالله فروشانی بخشی از تلاش گسترده تر برای انتقال ادبیات روسیه به زبان فارسی است؛ ادبیاتی که با نویسندگانی مانند چخوف، پوشکین، گورکی و شولوخف، تاثیر قابل توجهی بر ادبیات جهان گذاشته است.
