سیرت رسول‌الله (جلد 1)

نام مترجم اصغر مهدوی
سال چاپ ۱۳۶۰
تعداد صفحه ۷۹۰
تعداد تجدید چاپ ۳
شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۸۷-۰۱۶-۳

درباره کتاب

کتاب سیرت رسول‌الله اثر عبدالملک بن هشام، جزو منابع اولیه و معتبر تاریخ اسلام است که به سیره و زندگی پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص) می‌پردازد. در این کتاب، ابن‌هشام، که تاریخ نگار قرن سوم قمری بوده، زندگی پیامبر اسلام را از دوران کودکی تا وفات به ترتیب زمانی بررسی می‌کند. این اثر به تفصیل به رویدادهای مهم دوران پیامبر اسلام مانند بعثت، هجرت به مدینه، جنگ‌های بدر، احد و خندق و همچنین فتح مکه و سایر اتفاقات مهم تاریخی پرداخته است. ابن‌هشام تلاش کرده است تا با استفاده از منابع معتبر و گفته‌های شاهدان عینی، تصویری دقیق و جامع از زندگی پیامبر اسلام ارائه دهد. یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی این کتاب، روش دقیق نقل روایت‌ها و داستان‌های تاریخی است. ابن‌هشام با دقت و توجه به جزئیات، تلاش کرده است تا روایات مختلف را به یکدیگر مرتبط کند و تناقض‌های موجود را بررسی و رفع نماید. این کار به ویژه در زمینه‌ی نقل جنگ‌ها و معاهدات مهم تاریخی بسیار ارزشمند است. ابن‌هشام همچنین به مسائل اجتماعی و فرهنگی زمان پیامبر اسلام توجه ویژه‌ای داشته و تلاش کرده است تا این مسائل را در زمینه‌ی تاریخی و اجتماعی آن زمان بررسی کند. این کتاب علاوه بر بررسی وقایع تاریخی، به نکات اخلاقی، دینی و اجتماعی زمان پیامبر اسلام نیز پرداخته است.

غلامرضا سمیعی مترجم
ترجمه‌ی اسحاق بن محمد، ترجمه‌ای آزاد از سیره‌ ابن هشام است به نثر مرسل؛ نثری روان و استوار خالی از تکلف و عاری از حشو و زوائد و تکرار غیرلازم.
ایرج افشار مصحح و پژوهشگر متون تاریخی
يكى از پژوهش‌هاى برجسته‌ی مهدوى تصحيح و چاپ انتقادى و نمونه‏‌وار ترجمه فارسى‏ سيرت رسول اللّه از عصر سعدى است. او آن را از روى پنج نسخه اساسى‌‏تر و سه نسخه ديگر با روش علمى و دقت اعجاب‏‌انگيز به انجام رسانيده است.
سید عبدالله انوار مترجم و نسخه‌شناس
تصحیح سیرة النبیّ ابن هشام گواه صادق بر اطلاع دقیق مرحوم دکتر اصغر مهدوی به فرهنگ اسلامی است.
رسول جعفریان پژوهشگر تاریخی
تصحیح چنین اثری، نیاز به دانش‌های زیادی در حوزه‌ی سیره و حدیث از یک طرف و زبان فارسی و دقایق آن از سوی دیگر و نیز اصول تصحیح متن و رعایت روش‌های درست و صحیح است، اموری که دکتر مهدوی به خوبی از آنها آگاه بوده و در این متن رعایت کرده است.

بریده خواندنی

سید را ، علیه السلام ، قاعده آن بودی که هر سال یک ماه از مکه بیرون آمدی و در غار حرا سکوت ساختی و از مشغله‌ی خلق به كلى عزلت گرفتی و اوقات خود را به عبادت و طاعت حق تعالى مستغرق کردی و بفرمودی تا درویشان که آنجا می‌رسیدندی طعام دادندی و تیمار داشتندی و چون یک ماه آنجا خلوت برآوردی بازِ مکه آمدی  و چون به مکه باز آمدی، اول هفت‌بار طواف خانه کعبه بکردی و بعد از آن به خانه خود رفتی و هم بدین حال می‌بود و هر سال این وظیفه نگاه می داشت، تا آن سال درآمد که او را وحی خواست آمدن. پس چون ماه رمضان در آمد، برخاست و به قاعده هر سال، قصد غار حرا کرد و از این نوبت خديجه ، رضي الله عنها ، با خود ببرد و چون چند روز از ماه رمضان بگذشته بود، یک شب جبرئیل عليه السلام، فرود آمد و سورت اقرا باسم ربك الذي خلق، به وی فرود آورد و پیغمبر علیه السلام ، حکایت کرد و گفت : «شب بیست و چهارم از ماه رمضان خفته بودم و چشم من به خواب رفته بود که جبرئیل ، علیه السلام ، درآمد و نامه‌ای در پاره‌ای دیباج سبز پیچیده بود و آن نامه بیرون آورد و مرا داد و گفت: بخوان من گفتم نمی‌توانم خواندن… دیگر مرا گفت : بخوان ، این نوبت از ترس گفتم: چه بخوانم ؟ گفت :

اقرا باسم ربك الذي خلق خلق الإنسان من علق. إقرا وَرَبُّكَ الأكْرَمُ الَّذى عَلم بالقلم . علم الانسان ما لم يعلم 

پس من این بخواندم.

دریافت نمونه کتاب

بریده شنیدنی

بریده صوتی به زبان فارسی

00:00
اصغر مهدوی
مترجمین
اصغر مهدوی

زندگی‌نامه اصغر مهدوی

اصغر مهدوی (۱۲۹۳-۱۳۸۳) فرزند حاج محمدحسین امین‌الضرب مهدوی (از بازرگانان متنفذ عصر قاجار) و خدیجه‌خانم (دختر مستشارالوزراء) بود. در سال ۱۳۱۲، از دارالفنون دیپلم ادبی گرفت و در ۱۳۱۵، برای تحصیل در رشتۀ ادبیات به دانشسرای عالی رفت. سپس عازم فرانسه شد و در ۱۳۱۸ دکتری حقوق عمومی از دانشگاه پاریس و در ۱۳۲۱ دکتری اقتصاد از دانشگاه سوربن گرفت. پس از بازگشت به ایران در دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی و اقتصاد دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. مهدوی پس از عمری پربار که صرف تدریس، تحقیق، تألیف، تصحیح، ترجمه و گردآوری متون خطی کرد، در ۲۲ شهریور ۱۳۸۳، دار فانی را وداع گفت. آثار ارزنده‌ای از جمله تصحیح سیرت رسول الله از وی به جای مانده‌است. وی عضو فقید شورای تولیت و هیئت گزینش کتاب و جایزۀ بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار بوده است. 

درباره‌ی اصغر مهدوی

اصغر مهدوی، فرزند حسین امین‌الضرب مهدوی بود. حسین امین الضرب همان کسی است که فرمان مشروطیت در خانه او خوانده و اولین عکس از آن در همین خانه در کنار تجار دیگر گرفته شد. اصغر مهدوی یکی از بنیان‌گذاران کانون حقوق بود. اوعلاوه‌بر تصحیح کتاب «سیرت رسول‌الله» و نگارش مقدمه‌ای دقیق و ۲۰۰ صفحه‌ای بر این اثر، آثار مهم دیگری را نیز منتشر کرد که «ترجمه قدیم فارسی از النهایه شیخ طوسی» (شماره سوم در سه مجلد) به کوشش محمدتقی دانش‏‌پژوه و «رجال برقی» به‏ کوشش جلال‌‌الدین محدث و «تحقیق عباس اقبال در سرگذشت میرزا تقی‌‌خان امیرکبیر» و «مجموعه اسناد و مدارک چاپ نشده درباره‏ سید جمال الدین اسدآبادی» از آن جمله‌اند.

مهدوى از دوستان نزديك مجتبى مينوى بود و مينوى او را يكى از چهار عضو هيئت امناى‏كتابخانه‌ی اهدايى خود به بنياد شاهنامه فردوسى قرار داده بود. 

کتاب اسناد امین الضرب: مکاتبات دکتر اصغر مهدوی و شیرین مهدوی (به انضمام پنج رساله و مقاله درباره خاندان و اسناد امین الضرب) توسط انتشارات طهوری در سال 1397 منتشر شده است. 


مترجم
نظر مصحح: تنها کتاب جامع و مدونی که به جای مانده و بدست ما رسیده است کتاب محمد بن إسحاق است که اخبار و روایات مربوط به ظهور اسلام و شرح احوال و مغازی و سرایای پیغمبر اکرم را در بر دارد .محمد بن اسحاق اخباری را که جمع آوری کرده و همچنین کتاب خود را که درباره شرح احوال پیغمبر اکرم صلعم تدوین نموده است برای شاگردان و راویان چندی تقریر کرده است. از آن جمله یکی زیاد بن عبدالله البكائي (متوفى در (۱۸۵) است که محمد بن اسحاق کتاب خود را دوبار به او املاء کرده و او آن را برشته تحریر در آورده است. شاگرد بکائی أبو محمد عبدالملك بن هشام (متوفی در (۲۱۸) آن کتاب را پس از استماع از استاد خود و حذف فقراتی و آوردن اضافاتی چند بصورتی که اکنون موجود و به سیرة رسول الله يا السيرة النبوية مشهور است و چندبار در اروپا و مصر به چاپ رسیده تدوین کرده است . کتابی که اینک در دسترس خوانندگان قرار میگیرد ترجمه ای است از همان سیرت رسول الله از روایت ابن هشام که یکی از علمای ابرقوه در دهه دوم قرن هفتم آن را از عربی به فارسی در آورده است.

نقل‌قول از کتاب

بدین بیان، در نسب معلوم شد که پیغمبر ، عليه الصلوه والسلام، هم از قبل پدر و هم از قبل مادر شریف بود ، و شریف‌ترین فرزندان آدم بوده است؛ صد هزار صلوات طيبات و تحیات زاکیات از حضرت باری تعالی بدان جان مقدس و روضه مطهر مُطيِّبِ وی باد.


سیرت رسول الله، صفحه 112

عايشه، رضي الله عنها، گفت: اوّل که نماز بر پیغمبر، علیه السلام فرض کردند، دو رکعت دو رکعت بود، از آن بیش نکردند. بعد ازآن حق تعالی در حضر باز چهار رکعت کرد و در سفر به حال خود بگذاشت، همچنانکه اول کرده بود.


سیرت رسول الله، صفحه 320

خدیجه زنی خردمند بود و کفایتی عظیم داشت… او را میلی تمام و رغبتى وافر به جانب سيد، صلوات الله عليه، حاصل شد و رغبت کرد تا به نکاح وی درآید. آنگاه خود کس فرستاد بر سید، صلوات الله عليه، و گفت: ای محمد ، می‌دانی که سروران قريش طالب منند و مهتران قوم در آرزوی آنند که مرا به نکاح خود آورند و من به کسی از ایشان رغبت ننمودم لکن از بهر آنکه میان من و تو خویشاوندی است و نیز در قریش چون تو کسی را به صدق و صیانت و امانت نمی‌بینم مرا رغبت می‌افتد که به نکاح تو در آیم و مالی که مرا است در راه تو نهم.


سیرت رسول الله، صفحه 166

درمیان حصار مردی بود ، مردی عظیم مبارز و مردانه ، و قوتی عظیم داشت و گرزی آهنی در دست وی بود ناگاه درآمد و آن گرز بر سپر مرتضی علی زد و سپر از دست وی در افگند؛ أمير المؤمنين على، كرم الله وجهه ، چون آن سپر از دست وی در زمین افتاد ، به در قلعه دوید و درِ قلعه از جای بر کند و آن را به سپر خود ساخت و جنگ میکرد تا قلعه بسند؛ آنگاه آن در از دست درافگند و چون آن در از دست درافگند هشت مرد از صحابه بیامدند که آن در بجنبانند و نمی‌توانستند .


سیرت رسول الله، صفحه 828

و ایشان که مباشرت غسل سيد، عليه السلام، نمودند شش تن بودند : علی ، و عباس ، و پسران عباس : فضل بن عباس و قشم بنعباس ، و أسامة بن زيد غلام پیغمبر علیه السلام، وشقران مولای پیغمبر… و على، رضي الله عنه، همچنانکه او را در بر گرفته بود دست در وی می‌مالید و او را می‌شست و بوی عنبر و مشک از ناف پیغمبر،علیه السلام، می‌دمید در آن خانه، چنانکه على، رضي الله عنه، هر ساعتی گفتی: یارسول الله ، مادر و پدرم فدای تو باد ، که چه خوش بوئی تو، هم در حیات و هم در ممات.


سیرت رسول الله، صفحه 1122